ทำความรู้จัก "ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ" (PCOS)
หลายคนอาจเคยได้ยินชื่อ "ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ" หรือ Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) กันมาบ้าง และเริ่มสงสัยว่า…
“สิวขึ้นเยอะ”
“ขนขึ้นผิดที่ผิดทาง”
“รอบเดือนมาผิดปกติ”
จะใช่สัญญาณของ PCOS หรือเปล่านะ?
ในฐานะแพทย์สูตินรีเวช ขอบอกเลยค่ะว่า สัญญาณเล็ก ๆ เหล่านี้ อาจไม่ใช่เรื่องเล็กเสมอไป มาทำความรู้จักภาวะนี้ให้มากขึ้นกันนะคะ
PCOS คืออะไร?
PCOS หรือ Polycystic Ovary Syndrome คือ "ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ" มักมีลักษณะเด่น 3 อย่าง ได้แก่:
- ไข่ไม่ตกสม่ำเสมอ หรือประจำเดือนมาไม่ปกติ
- มีฮอร์โมนเพศชายสูงกว่าปกติ ส่งผลให้เกิดสิว ผิวมัน ขนดก หรือแม้แต่ผมร่วงแบบผู้ชาย
- พบถุงน้ำเล็ก ๆ จำนวนมากในรังไข่ จากการตรวจด้วยเครื่อง Ultrasound
อาการแบบไหน...ที่ควรเริ่มสงสัยว่าอาจเป็น PCOS?
- ประจำเดือนมาห่าง หรือไม่มาติดต่อกันหลายเดือน
- มีสิวเรื้อรัง รักษาไม่หาย โดยเฉพาะบริเวณแนวกราม
- ขนดก เช่น มีขนขึ้นมากผิดปกติที่หน้าอก คาง หน้าท้อง หรือต้นขา
- น้ำหนักขึ้นง่าย หรือมีไขมันสะสมบริเวณหน้าท้อง
- มีบุตรยาก หรือพยายามตั้งครรภ์แต่ไม่สำเร็จ
- ผิวหนังบริเวณคอ รักแร้ หรือข้อพับมีลักษณะคล้ำ (เรียกว่า Acanthosis Nigricans)
สาเหตุของ PCOS คืออะไร?
ยังไม่มีสาเหตุแน่ชัดค่ะ แต่พบว่าเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัย เช่น:
- พันธุกรรม: ถ้าแม่หรือพี่น้องเป็น โอกาสที่เราจะเป็นก็เพิ่มขึ้น
- ภาวะดื้อต่ออินซูลิน: ทำให้ร่างกายหลั่งอินซูลินมากเกิน จนกระตุ้นให้รังไข่ผลิตฮอร์โมนเพศชายเพิ่มขึ้น
- ฮอร์โมนไม่สมดุล: โดยเฉพาะฮอร์โมน LH และ FSH ที่ควบคุมการตกไข่
แล้ว PCOS รักษาได้ไหม?
PCOS ไม่ใช่โรคร้ายแรง แต่เป็น “ภาวะเรื้อรัง” ที่ควบคุมและดูแลได้ค่ะ ขึ้นอยู่กับเป้าหมายของแต่ละคน เช่น:
- ต้องการให้ประจำเดือนมาปกติ:แพทย์อาจให้ฮอร์โมนเพื่อปรับรอบเดือน
- ต้องการลดสิวหรือขนดก:อาจใช้ยาปรับฮอร์โมน หรือยาต้านฮอร์โมนเพศชาย
- ต้องการมีบุตร:มีวิธีช่วยกระตุ้นไข่ตกหลายรูปแบบที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ
- ควบคุมน้ำหนักและลดภาวะดื้ออินซูลิน:การออกกำลังกายและโภชนาการที่เหมาะสมคือหัวใจสำคัญ
รู้ไว รักษาทัน...ลดความเสี่ยงระยะยาว
หากปล่อยไว้โดยไม่รักษา PCOS อาจเพิ่มความเสี่ยงของโรคในอนาคต เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดผิดปกติ หรือแม้แต่มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก
Feel Confident. Live Radiant.
ดูแลสุขภาพผู้หญิงอย่างเข้าใจ โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านนรีเวช